Zakres czynności

Zgodnie z Ustawą z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie (tekst jednolity: Dz.U. 2008 r. Nr 189 poz. 1158) - Notariusz jest powołany do dokonywania czynności, którym strony są obowiązane lub pragną nadać formę notarialną. Zakres i sposób wykonania tych czynności definiuje Art. 79 i inne przepisy powołanej ustawy, a także przepisy ustaw szczególnych, zgodnie z którymi notariusz:


sporządza akty notarialne
    W formie aktu notarialnego sporządzane są m.in. umowy sprzedaży lokali, praw i gruntów, umowy darowizny lokali, praw i gruntów, umowy zniesienia współwłasności, umowy o dożywocie, umowy zamiany nieruchomości, umowy zamiany praw do lokali spółdzielczych, umowy ustanowienia odrębnej własności, umowy przenoszące własność lokali, gruntów i praw, umowy majątkowe małżeńskie (potocznie intercyza, rozdzielność majątkowa, umowy o podział majątku dorobkowego), darowizny środków i praw, umowy przedwstępne, umowy deweloperskie, umowy warunkowe, oświadczenia o ustanowieniu służebności (osobistych, gruntowych, przesyłu), testamenty, poświadczenia dziedziczenia, zrzeczenia się dziedziczenia, umowy o dział spadku, umowy sprzedaży praw do spadku, umowy spółek, protokoły zgromadzenia wspólników, pełnomocnictwa, oświadczenia o poddaniu się egzekucji, protokoły stawiennictwa, protokoły niestawiennictwa, każda inna czynność prawna, której wolę dokonania w formie aktu notarialnego wyraża strona (np. umowa dzierżawy, umowa najmu, umowa użyczenia rzeczy ruchomej, ugoda i inne)
sporządza akty poświadczenia dziedziczenia oraz sporządza testamenty notarialne
  • Testament notarialny jest jednym z rodzajów testamentu zwykłego. W odróżnieniu od testamentu pisemnego, który spisywany jest własnoręcznie przez testatora, testament notarialny spisywany jest przez notariusza i ma formę aktu notarialnego. Sporządzenie testamentu w tej formie daje gwarancję, że testament nie zostanie zagubiony, zniszczony, ukryty lub podrobiony, a wola spadkodawcy wynikająca z testamentu będzie uszanowana. Po sporządzeniu testamentu, na życzenie testatora, testament może być zarejestrowany w Notarialnym Rejestrze Testamentów (NORT), co po śmierci spadkodawcy umożliwi spadkobiercom szybie ustalenie, w której kancelarii i w jakiej dacie testament został sporządzony.
  • Poza zapisem testamentowym, innym skutecznym sposobem przekazania majątku jest dokonanie darowizny – tj. czynności dokonanej za życia darczyńcy, której skutkiem jest przeniesienie własności np. nieruchomości w momencie dokonania powyższej czynności. W celu zabezpieczenia prawa do korzystania z przedmiotu darowizny przez dotychczasowego właściciela po dokonaniu darowizny, obdarowany może ustanowić na niej służebność osobistą (np. darczyńca do końca swego życia będzie miał prawo do zamieszkiwania w podarowanym lokalu).
  • Kolejną możliwością przekazania majątku z zabezpieczeniem pewnych praw dla osoby przekazującej majątek, jest zawarcie umowy o dożywocie, a jej przedmiotem może być jedynie nieruchomość (to jest nie może ona dotyczyć spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu). Skutkiem takiej umowy jest przeniesienie własności nieruchomości w zamian za dożywotnie utrzymanie.
  • Akt poświadczenia dziedziczenia stanowi dokument, w którym zostaje stwierdzone kto i w jakim udziale nabył prawa do spadku po konkretnej osobie (na przykład prawa do odziedziczonej nieruchomości). Po sporządzeniu takiego aktu notariusz rejestruje go w Rejestrze Aktów Poświadczenia Dziedziczenia. Potwierdzenie rejestracji następuje natychmiast. Zarejestrowany notarialny akt poświadczenia dziedziczenia ma taką samą moc, jak prawomocne postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku i jest najszybszą oraz najwygodniejszą formą potwierdzenia praw do spadku. Notarialne sporządzenie aktu poświadczenia dziedziczenia jest możliwe wyłącznie w przypadku, gdy:
    • między spadkobiercami nie istnieje spór dotyczący ich udziału w spadku – jeżeli taki spór istnieje, spadkobiercom pozostaje droga sądowa.
    • w Kancelarii stawią się wszystkie osoby, które mogą być brane pod uwagę jako spadkobiercy (zarówno ustawowi, jak i testamentowi).
    • spadek został otwarty po 1 lipca 1984 roku (otwarcie spadku następuje z chwilą śmierci spadkodawcy).
  • Po uzyskaniu aktu poświadczenia dziedziczenia, w ustawowym terminie nabycie spadku należy zgłosić w Urzędzie Skarbowym.
sporządza umowy majątkowe małżeńskie – intercyza / rozdzielność majątkowa, podział majątku dorobkowego
  • INTERCYZA / rozdzielność majątkowa – polskie prawo stanowi, że małżonków po ślubie łączy ustrój wspólności majątkowej, która – z pewnymi wyjątkami – obejmuje wszystko co oboje małżonkowie (lub tylko jeden z nich) nabyli w czasie trwania małżeństwa. Istnieje jednak możliwość zawarcia umowy majątkowej małżeńskiej (potocznie nazywana jest ona intercyzą), która wprowadza ustrój rozdzielności majątkowej jeszcze przed zawarciem małżeństwa, jak również w dowolnym momencie jego trwania. Przedmiotem umowy małżeńskiej może być nie tylko wprowadzenie rozdzielności, ale również dokonanie podziału w części lub całości majątku dorobkowego (dotyczy umów zawieranych w trakcie małżeństwa). Małżonkowie mogą także zawrzeć umowę małżeńską, mocą której rozszerzają wspólność ustawową na przedmiot stanowiący dotychczas majątek osobisty jednego lub obojga z nich.
  • Rodzaje umowy majątkowej małżeńskiej (intercyzy): umowa wyłączająca wspólność majątkową (wprowadzająca rozdzielność majątkową albo rozdzielność z wyrównaniem dorobków), umowa rozszerzająca wspólność majątkową (na składnik stanowiący majątek osobisty), umowa ograniczająca wspólność majątkową (wyłączenie z majątku wspólnego niektórych jego składników).
  • Umowa majątkowa małżeńska może być w każdej chwili zmieniona lub rozwiązana, w razie jej rozwiązania w czasie trwania małżeństwa, powstaje między małżonkami wspólność ustawowa, chyba, że strony postanowiły inaczej.
  • Podział majątku dorobkowego zwykle budzi wiele emocji, a konsensus nie jest łatwy do wypracowania. Jeżeli jednak małżonkowie / rozwiedzeni są w stanie ustalić, co wchodzi w skład majątku wspólnego, jaka jest wartość poszczególnych jego składników, a także sposób jego podziału (wstępna koncepcja podziału) – skutecznego podziału majątku zamiast na drodze sądowej można dokonać u notariusza, podczas jednego lub kilku spotkań.
    Atutem dokonywania podziału majątku przed notariuszem jest nie tylko jego doświadczenie i umiejętność współpracy zarówno ze stronami, jak i z profesjonalnymi pełnomocnikami stron, ale przede wszystkim możliwość dogodnego umawiania terminów spotkań, aż do skutecznego wypracowania porozumienia. W przypadku braku jednomyślności pomiędzy małżonkami, notarialny podział majątku nie wiąże się wówczas z wielomiesięcznym oczekiwaniem na wyznaczenie kolejnej rozprawy, jak w przypadku trybu sądowego, lecz zależny jest od woli stron.
    Umowa podziału majątku może przewidywać spłaty i dopłaty i dotyczy wyłącznie przedmiotów objętych wspólnością majątkową. Rozwiedzeni dzielący wspólny majątek nie mają obowiązku dokonywania wyceny u rzeczoznawcy majątkowego, ani angażowania pełnomocników, zwłaszcza jeżeli nie istnieje pomiędzy nimi spór w kwestii podziału. W trakcie dokonywania podziału notariusz udziela stronom niezbędnych wyjaśnień dotyczących prawnych skutków podziału i zadba o bezpieczeństwo interesów obydwu stron
  • W tym trybie (przed notariuszem) możliwe jest również sporządzenie umowy przedwstępnej podziału majątku oraz wskazanie w umowie przedwstępnej warunku, jaki musi być spełniony, żeby podział majątku nastąpił w uzgodnionym kształcie – np.: warunkiem zawarcia umowy przyrzeczonej (ostatecznej umowy podziału majątku) może być wydanie orzeczenia sądowego o rozwodzie, zawierającego konkretne ustalenia. Umowa przedwstępna daje w tej sytuacji możliwość dochodzenia zawarcia umowy przyrzeczonej podziału majątku w kształcie, w jakim strony zobowiązały się do jej zawarcia, w przypadku, gdyby po orzeczeniu o rozwodzie jedna ze stron uchylała się od jej zawarcia.
sporządza poświadczenia
    poświadczenia własnoręczności podpisu; poświadczenia za zgodność dokumentu z oryginałem (kopia wierzytelna), poświadczenie dokonania czynności w określonym czasie i miejscu (data pewna), poświadczenie pozostawania osoby przy życiu, poświadczenie pozostawania w określonym miejscu.
doręcza oświadczenia
spisuje protokoły
    Notariusz spisuje protokoły walnych zgromadzeń organizacji społecznych, stowarzyszeń, spółdzielni, wspólnot mieszkaniowych, spółek i innych osób prawnych w przypadkach prawem przewidzianych, protokoły stawiennictwa i niestawiennictwa, protokół z przebiegu czynności (np. protokoły wglądu na stronę internetową) i inne.
sporządza protesty weksli i czeków
    Szczegółowy sposób sporządzania protestów weksli i czeków uregulowany został w Ustawie prawo wekslowe (ustawa z dn. 28 kwietnia 1936r.) oraz w Ustawie prawo czekowe (ustawa z dn. 28 kwietnia 1936r.).
przyjmuje na przechowanie pieniądze, papiery wartościowe, dokumenty, dane na informatycznym nośniku danych, o którym mowa w przepisach o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne
    Z czynności tej, powszechnie nazywanej przyjmowaniem do depozytu, najczęściej korzystają osoby, które chcą zapewnić sobie maksymalne bezpieczeństwo transakcji przy zakupie nieruchomości. Kupujący nieruchomość może złożyć do depozytu u notariusza pieniądze, stanowiące zaliczkę, zadatek, bądź całą cenę za nabywaną nieruchomość. Zdeponowane pieniądze są następnie wypłacane przez notariusza na warunkach określonych przez Strony w umowie przedwstępnej lub umowie sprzedaży (określa się termin i warunki wypłaty środków, wskazuje rachunki bankowe, nakłada na strony określone obowiązki, po spełnieniu których depozyt jest zwalniany – np.: dostarczenie określonego dokumentu, uzyskanie kredytu bankowego i inne). Najczęściej, decyzją stron umowy, pieniądze przekazywane są na rachunek sprzedającego po podpisaniu umowy przyrzeczonej (tj. finalnej umowy sprzedaży).
sporządza wypisy, odpisy i wyciągi dokumentów
    Wypisy aktu notarialnego wydaje się wyłącznie stronom aktu lub osobom, dla których zastrzeżono w akcie prawo otrzymania wypisu, a także ich następcom prawnym.
sporządza na żądanie stron projekty aktów, oświadczeń i inne dokumenty, wynikające z odrębnych przepisów

Akt notarialny jest szczególną formą dokumentu urzędowego, potwierdzającego dokonanie określonej czynności prawnej. Akt notarialny zostaje sporządzony, jeżeli wymagają tego przepisy prawa lub wynika to z woli stron. Niedochowanie formy aktu notarialnego w sytuacji, gdy wymaga tego prawo, powoduje nieważność czynności prawnej (np. sprzedaży nieruchomości), a zatem nie może nastąpić skuteczne przeniesienie np. prawa własności na nabywcę.


Przykładowe dokumenty bezwzględnie wymagające dla swej ważności formy aktu notarialnego
  • umowa sprzedaży własności nieruchomości / umowa prawa użytkowania wieczystego nieruchomości
  • umowa o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste
  • umowa darowizny nieruchomości lub spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu
  • umowa o dział spadku, w skład którego wchodzi nieruchomość
  • zrzeczenie się dziedziczenia przez przyszłego spadkobiercę ustawowego i uchylenie tego zrzeczenia
  • umowa spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, umowa spółki akcyjnej, umowa spółki komandytowej, statut spółki komandytowo-akcyjnej
  • umowa zbycia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu
  • akt poświadczenia dziedziczenia
  • oświadczenie o ustanowieniu służebności gruntowej
  • wprowadzenie rozdzielności majątkowej (intercyza), ograniczenie, rozszerzenie przywrócenie wspólności ustawowej małżeńskiej

Notariusz jest obowiązany zachować w tajemnicy okoliczności sprawy, o których powziął wiadomość ze względu na wykonywane czynności notarialne. Informacji o dokonanych czynnościach notariusz może jedynie udzielić instytucjom i osobom, które mają prawo otrzymać wypisy dokumentów stwierdzających te czynności.

Notariusz udziela stronom niezbędnych wyjaśnień dotyczących dokonywanej czynności notarialnej i czuwa nad należytym zabezpieczeniem praw i interesów stron oraz innych osób, dla których czynność ta może powodować skutki prawne.

Imię i Nazwisko:

E-Mail:

Tel:

Treść wiadomości: